Kira Tespit Davası Nedir? 5 Yıl Kuralı ve Dava Ne Zaman Açılmalı
Opus Emlak · Son güncelleme:
Kısa cevap
Kira tespit davası, yeni kira yılında ödenecek kiranın mahkemece belirlenmesi için açılan davadır. İlk beş yılda hâkim kirayı, TÜFE'nin on iki aylık ortalamasındaki değişimi geçmemek üzere evin durumuna göre belirler. Beş yıldan uzun veya beş yıldan sonra yenilenen sözleşmelerde ve sonraki her beş yılın sonunda ise TÜFE'nin yanında evin durumu ve emsal kiralar da dikkate alınır. Dava her zaman açılabilir; ama yeni kiranın o dönemin başından geçerli olması için dava yeni dönemden en geç otuz gün önce açılmalı ya da bu süre içinde kiracıya yazılı bildirim yapılıp dava yeni dönem bitmeden açılmalıdır. Dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur.
İlk beş yıl: TÜFE sınırı
Tarafların yenilenen kira dönemleri için yaptığı artış anlaşmaları, bir önceki kira yılında TÜFE'nin on iki aylık ortalamalarına göre değişim oranını geçmemek koşuluyla geçerlidir (md. 344/1).
Taraflar artış konusunda hiç anlaşmamışsa kirayı hâkim belirler. Hâkim yine bu oranı geçmemek üzere, evin durumunu göz önüne alarak hakkaniyete göre karar verir (md. 344/2).
Beş yıldan sonra: emsal kiralar da hesaba katılır
Beş yıldan uzun süreli ya da beş yıldan sonra yenilenen sözleşmelerde ve bundan sonraki her beş yılın sonunda, yeni kira yılının bedelini hâkim belirler. Bunu yaparken TÜFE'nin on iki aylık ortalamalarına göre değişim oranını, evin durumunu ve emsal kira bedellerini birlikte göz önünde tutar. Tarafların bu konuda anlaşma yapıp yapmadığına bakılmaz (md. 344/3).
Bu şekilde belirlenen kira, sonraki yıllarda yeniden ilk beş yıldaki kurallara göre, yani TÜFE sınırı içinde değiştirilebilir.
Kira yabancı para olarak kararlaştırılmışsa, 1567 sayılı Kanun hükümleri saklı kalmak şartıyla, beş yıl geçmedikçe kira bedelinde değişiklik yapılamaz (md. 344/4).
Dava ne zaman açılmalı?
Kira tespit davası her zaman açılabilir (md. 345/1). Önemli olan, mahkemenin belirleyeceği kiranın hangi tarihten itibaren geçerli olacağıdır.
Yeni kira dönemin başından ne zaman geçerli olur?
- →Dava yeni kira döneminin başlangıcından en geç otuz gün önce açılırsa, belirlenen kira o yeni dönemin başından itibaren kiracıyı bağlar (md. 345/1).
- →Ev sahibi bu otuz günlük süre içinde kiracıya kiranın artırılacağını yazılı olarak bildirmişse, dava o yeni dönemin sonuna kadar açılabilir ve belirlenen kira yine dönemin başından geçerli olur (md. 345/1).
- →Sözleşmede yeni dönemde kiranın artırılacağına dair bir hüküm varsa, yeni dönemin sonuna kadar açılan davada belirlenen kira da dönemin başından geçerli olur (md. 345/2).
Önce arabulucu
Kira ilişkisinden kaynaklanan uyuşmazlıklarda dava açmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır (6325 sayılı Kanun md. 18/B). Arabulucu önünde anlaşma sağlanırsa dava açmaya gerek kalmaz.
Ev sahibi ve kiracı için pratik notlar
- →Sözleşmenin başlangıç tarihini ve her kira yılının hangi gün yenilendiğini not edin; otuz günlük süre bu tarihe göre işler.
- →Ev sahibiyseniz ve beşinci yıl doluyorsa, artış talebinizi yeni dönemden en az otuz gün önce yazılı olarak bildirin.
- →Emsal kira için aynı mahallede benzer büyüklük, kat ve yaştaki evlerin güncel kiralarına bakılır. Buca için mahalle mahalle güncel ilan fiyatlarını kira fiyatları sayfamızda bulabilirsiniz.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki ya da mali danışmanlık değildir. Oranlar ve tutarlar değişebilir, işlem yapmadan önce güncel mevzuatı ve ilgili kurumu kontrol edin.
Kaynaklar
İzmir'deki evinizi kiraya mı vereceksiniz?
Kiracı bulma, sözleşme ve teslimi sizin adınıza yürütelim.
Diğer yazılar
- Kira Evinde Aidatı, Emlak Vergisini ve DASK'ı Kim Öder?
- Ev Sahibi Eve Habersiz Girebilir mi? Evi Gezdirme ve Onarım Kuralları
- Kiracı Kirayı Ödemezse Ne Olur? 30 Günlük Süre ve İki Haklı İhtar
- Ev Satılırsa Kiracı Çıkmak Zorunda mı? Yeni Ev Sahibinin Hakları
- Ev Sahibi Kiracıyı Hangi Durumlarda Çıkarabilir? Tahliye Sebepleri
- Kiracı Evden Çıkarken Kaç Gün Önce Haber Vermeli?
- Kira Artışı Nasıl Hesaplanır? TÜFE Sınırı ve Örnek Hesap
- Depozito Ne Kadar Alınır? Güvence Bedeli ve İadesi
- Buca'da Evimi Satmalı mıyım, Kiraya mı Vermeliyim?
- Buca'da Kiralık Ev Ararken: Bütçe, Mahalle ve Kontrol Listesi
- Buca'da Evinizi Öğrenciye Kiraya Vermek: Sözleşme, Kefil ve Fiyat
- Buca'da Evimi Kaça Kiraya Veririm? Ekim 2026 Kira Fiyatları
- Evinizi Kiraya Verirken: Sözleşme, Depozito, Kira Artışı
- Kiracı Seçimi: Ev Sahipleri İçin Kontrol Listesi
- EİDS Nedir? Emlak İlanı İçin e-Devlet Yetkilendirmesi
- Ev Satarken Masraflar: Hizmet Bedeli ve Tapu Harcı
- Ev Almadan Önce Kontrol Listesi: Tapu, İmar ve İskan